Rss Feed

Cách bố trí môi trường Montessori tại gia đình

Đăng lúc: . Đã xem 338 - Người đăng bài viết: Phạm Hồng Gấm
Chuyên mục : Montessori
Cách bố trí môi trường Montessori tại gia đình cho trẻ từ 0 đến 6 tuổi rất quan trọng cho sự phát triển của trẻ
Cách bố trí môi trường Montessori tại gia đình

Cách bố trí môi trường Montessori tại gia đình

1. Cách bố trí môi trường Montessori cho trẻ từ 0 đến 3 tháng tuổi

Thời gian biểu của trẻ từ 0 đến 3 tháng tuổi cơ bản như sau: ăn sữa, ngủ, thay bỉm. Ngủ dậy, ăn no xong và thay bỉm, trẻ sẽ tự chơi một lát. Cuộc sống của đứa trẻ trong 3 tháng đầu rất đơn giản, bố trí môi trường cho trẻ thực hiện như sau: Một cái giường trẻ em: Thực ra, ngay từ đầu có thể đặt cái đệm trên sàn nhà làm giường, đây là cách an toàn nhất. Nhưng do trong tháng ở cữ lưng của người mẹ thường rất mỏi, nếu giường quá thấp thì người mẹ rất khó khăn trong việc bế con lên, đặt xuống hoặc thay bỉm, cho nên giường trẻ cần có độ cao hợp lý tạo cho người mẹ cảm giác thuận tiện hơn khi chăm sóc trẻ. Ga trải giường cần thoải mái, tốt nhất là bằng chất liệu bông tơ tằm. Giường là nơi để ngủ, ở trên giường không cần để quá nhiều đồ, trên thành giường có thể dán một, hai hình vẽ thị giác. Đối với trẻ một tháng tuổi, có thể dán một bức ảnh hình người mẹ phóng to, hoặc dùng giấy màu trắng và màu đen làm thành khuôn mặt hai màu trắng đen. Trên giường để một vài con thú nhồi bông như: gấu trúc, ngựa vằn… Đối với trẻ hơn hai tháng, có thể treo một vật trang trí xoay tròn có nhạc ở phía trên cao của giường. 
môi trường cho trẻ 3 tháng tuổi
Treo vật trang trí ở trên cao của giường giúp kích thích giác quan của trẻ
Phía bên này giường đặt một cái tủ thấp, trong ngăn kéo ở tầng trên của tủ để ga trải giường thay bỉm cho trẻ (hoặc cái gối nhỏ), bỉm, khăn lau ướt của trẻ, trong ngăn kéo ở tầng dưới để quần áo lót, quần áo mặc trong phòng của trẻ… Ở trên nóc tủ đặt một chiếc đèn bàn điện có công suất không lớn lắm. Bên cạnh đèn đặt một cái máy phát nhạc, thỉnh thoảng bật cho trẻ nghe một đoạn nhạc của Mozart. Ngoài ra, bên cạnh giường nên đặt một cái xô đựng rác. Còn phía bên kia của giường đặt một cái xích đu người lớn, người mẹ ngồi trên đó cho trẻ ăn sữa, trẻ đang ăn sữa thỉnh thoảng sẽ dừng lại nhìn mẹ, khi đó trẻ nhìn thấy mặt người mẹ một cách rõ nhất. Hoặc người mẹ ngồi trên xích đu bế trẻ vừa đung đưa và vỗ về hoặc xoa lưng trẻ hát ru để dỗ trẻ cho trẻ ngủ. 

2. Cách bố trí môi trường Montessori cho trẻ từ bốn tháng tuổi đến một tuổi rưỡi

Trong giai đoạn này trẻ có rất nhiều bước phát triển nhảy vọt, như: biết lẫy, ngồi, bò, đứng thẳng, đi… cho nên không gian hoạt động của trẻ không phải là mặt phẳng mà là hình lập thể; cũng không chỉ hạn chế ở trên giường, mà cần không gian rộng hơn. 
cách bố trí môi trường cho trẻ
Trên sàn nhà của phòng khách hoặc phòng trẻ rộng một chút đặt một tấm thảm rộng, tấm thảm không nên nhiều họa tiết, màu kem hoặc màu xám nhạt là tốt nhất. Trẻ có thể chơi an toàn và không bị hạn chế trên tấm thảm đó. Khi trẻ lớn thêm một tháng tuổi, hàng ngày cha mẹ nên giúp trẻ tiến hành vận động nằm sấp trong thời gian ngắn. Đối với trẻ biết ngẩng đầu và ưỡn ngực thì thời gian và tần suất nằm sấp trên giường hoặc trên tấm thảm dần dần được tăng lên. Khi trẻ biết bò thì cần chuẩn bị một hộp giấy to, như hộp giấy đựng tivi, máy tính hoặc tủ lạnh, phía trên và phía dưới của hộp giấy được cắt bỏ để trẻ bò ra rồi lại bò vào hoặc đặt một số đồ chơi nhiều màu sắc ở trên tấm thảm để động viên trẻ bò tiến về phía trước. Đối với trẻ học đứng, cha mẹ cần chuẩn bị ghế hoặc tủ thấp chắc chắn và an toàn để trẻ bám vào đấy đứng lên. Đối với trẻ đang chập chững tập đi, cha mẹ cần chuẩn bị một số vật dụng gia đình chắc chắc và an toàn để trẻ bám vào đấy tập đi, như ghế, bàn nhỏ, tủ thấp hoặc là xe đẩy vững chắc (máy hút bụi và máy cắt cỏ đồ chơi) để trẻ bám vào xe đẩy về phía trước. Trong giai đoạn này, cha mẹ phải chú ý đến sự an toàn của trẻ. 

a. Tôn trọng thời gian biểu phát triển của trẻ

Cha mẹ cần chuẩn bị môi trường Montessori để thúc đẩy sự phát triển về khả năng vận động của trẻ, động viên trẻ luyện tập các kỹ năng mà trẻ đã nắm được. Nếu đến một độ tuổi nhất định trẻ vẫn chưa làm được vận động nào đó thì cha mẹ cũng không nên lo lắng mà đặt trẻ ở sẵn trong tư thế đó. Dân gian có câu: “Ba tháng biết lẫy, bảy tháng biết bò, chín tháng lò dò biết đi”, khi sang tháng thứ bảy trẻ vẫn chưa biết ngồi hoặc ngồi không vững, các bậc cha mẹ cũng đừng quá lo lắng. Thời gian biểu thông thường chỉ mang tính ước chừng, có trẻ thành thạo sớm hơn một chút, có trẻ lại muộn hơn, mỗi trẻ có thời gian biểu khác nhau. 

b. Không nên sốt ruột tìm cách giải vây cho trẻ 

Trẻ trong quá trình trưởng thành nếu gặp cản trở thì cha mẹ không nên lo lắng quá mà cha mẹ nên quan sát sự phát triển của trẻ. Chẳng hạn như: khi trẻ bò đến phía dưới của bàn, trước mặt trẻ là chân ghế, cha mẹ không nên bỏ cái ghế sang một bên, mà hãy cứ để trẻ thử bò qua chân ghế. Nếu như trẻ không bò ra được, sẽ rất cáu giận, thậm chí khóc to, khi đó cha mẹ nên tiến đến giúp trẻ. Trẻ đang chập chững tập đi bị ngã trên tấm thảm, trẻ có thể khóc vài tiếng, sau đó lại đứng dậy đi tiếp, nếu cha mẹ đến bế trẻ lên thì trẻ sẽ sợ mà khóc thét lên. 

c. Chú ý an toàn

Trong giai đoạn này, cha mẹ cần chú ý sự an toàn của trẻ:
- Do trẻ đang trong giai đoạn hiếu động và tò mò với các sự vật ở xung quanh, cho nên cha mẹ cần để các đồ vật dễ vỡ, quý giá và nguy hiểm lên trên cao.
- Trên sàn nhà trong phòng không nên để quá nhiều đồ chơi, gây khó khăn cho việc vận động của trẻ.
- Cần chú ý các đồ vật nhỏ, vì trẻ sau chín tháng tuổi là có thể dùng ngón tay nhặt các thứ cho vào mồm ăn. Cũng nên chú ý trên sàn nhà, trên thảm, đồ chơi của trẻ và những nơi trẻ với tới được, để tránh trường hợp trẻ nuốt các đồ vật nhỏ.
- Then cài cửa ở trên tường cần dùng chất dẻo phủ lên.
- Bàn uống trà và bàn ăn tạm thời không nên phủ khăn trải bàn, vì trẻ sẽ kéo khăn trải bàn làm cốc nước nóng hoặc các đồ vật khác ở trên bàn rơi xuống dưới sẽ gây nguy hiểm cho trẻ. 

3. Cách bố trí môi trường Montessori cho trẻ từ một tuổi rưỡi đến sáu tuổi 

a. Cửa ra vào 

Gần cửa ra vào, cha mẹ chuẩn bị một cái mắc áo nhỏ, hoặc đóng một tấm gỗ ở trên tường (chỗ trẻ với tới được), trên tấm gỗ đó đóng mấy cái móc treo quần áo để khi vừa vào cửa là trẻ có thể tự mình cởi áo khoác ngoài, mũ đội đầu hoặc khăn quàng cổ treo lên móc. Khi ra khỏi cửa, cố gắng để cho trẻ tự mặc áo khoác và đội mũ. Ở bên cạnh móc treo quần áo treo một cái gương nhỏ để trẻ sử dụng khi mặc áo và đội mũ. Ở phía dưới hoặc bên cạnh mắc treo quần áo để một giá giày (có thể là cả nhà dùng chung), bên cạnh giá giày đặt một cái ghế dựa nhỏ để trẻ sử dụng khi đeo và cởi giày. Trẻ khoảng hai tuổi rất khó phân biệt chân trái và chân phải, theo dáng chân của trẻ mà tô chân trái và chân phải của trẻ lên một tờ bìa các-tông, rồi dán lên mặt sàn nhà ở phía trước của ghế dựa, khi trẻ ngồi lên ghế dựa đặt giày lên dấu chân để đối chiếu thì sẽ không bị sai. Hoặc là đánh dấu vào bên trong của hai chiếc giày, hai ký hiệu ghép với nhau là được. Trước khi ra khỏi nhà cha mẹ cần sắp xếp thời gian cho hợp lý, dành cho trẻ từ mười đến mười lăm phút để mặc quần áo đi giày dép. 

b. Phòng bếp

Ở chỗ bồn nước trong phòng bếp đặt một cái ghế chắc chắn cố định để trẻ có thể với tới vòi nước. Bát đũa của trẻ đặt ở chỗ thấp của tủ bát để trẻ có thể tự mình lấy hoặc cất bát đũa của chúng. Ở chỗ để thùng rác đóng một tấm gỗ giống tấm gỗ treo quần áo ở ngoài cửa nhà, trên đó treo khăn lau, cái hót rác nhỏ và cái chổi quét nhỏ. Khi sàn nhà bị bẩn, cha mẹ để trẻ tự quét, nếu trẻ làm rớt sữa xuống sàn nhà thì để trẻ tự lau. Nếu không gian phòng bếp rộng, cha mẹ có thể đặt một bộ bàn ghế nhỏ để trẻ ăn cơm. Khi trẻ được tuổi rưỡi đến hai tuổi thì để cho chúng tự ăn cơm, bắt đầu từ việc ăn lót dạ. Khi trẻ ba tuổi thì cho trẻ tự lấy bát đũa, khi trẻ được ba tuổi rưỡi đến bốn tuổi thì dạy cho trẻ cách rửa bát đũa và lau bàn ghế. Khi trẻ ăn cơm làm vãi ra ngoài cha mẹ cũng không nên lo lắng, vì đó là một cơ hội học tập rất tốt của trẻ, từ đó có thể bồi dưỡng khả năng phối hợp tay mắt nhịp nhàng, khả năng tự tin và độc lập cho trẻ. 
bé giúp mẹ vào bếp
Nếu cha mẹ bỏ một chút công sức, thì phòng bếp sẽ biến thành một lớp học. Do lấy nước và rót nước thuận tiện, lại không lo nước rớt trên thảm, cho nên rất nhiều hoạt động có liên quan đến nước tốt nhất là thực hiện trong phòng bếp. Cha mẹ bận nấu cơm canh trong phòng bếp, nên hãy để cho trẻ có thể làm những “công việc” của chúng, chẳng hạn như khi trẻ sử dụng cốc đựng nước trong sinh hoạt hàng ngày. Khi làm bánh bột mì cha mẹ đừng quên cho trẻ một ít bột mì, một cái đũa cả để cán bột và một con dao bằng nhựa để trẻ cũng tự làm bánh bột mì cho mình. 

c. Phòng ngủ 

Cha mẹ cần dạy cho trẻ biết nếu chưa được phép thì không được tùy tiện vào phòng ngủ của người khác. Cho dù là người nhà như: phòng ngủ của cha mẹ hoặc của ông bà thì trước khi vào trẻ cần gõ cửa, sau khi được cho phép thì mới vào. 
- Cách bày biện phòng ngủ: 
phòng ngủ của bé
Phòng ngủ là nơi yên tĩnh để nghỉ ngơi, cho nên việc trang trí phòng ngủ cần đơn giản và gọn gàng ngăn nắp. Trắng sữa là màu sắc mà bất kỳ ai đều có thể tiếp nhận được. Nếu như dùng giấy dán tường thì không nên chọn loại giấy có hình vẽ nhiều hoa văn lòe loẹt, vì những hình vẽ như thế sẽ khiến chúng ta bị lóa mắt; cũng không nên chọn những loại giấy có màu sắc tươi quá, bởi vì màu quá tươi sẽ khiến trẻ bị kích thích, không tốt cho giấc ngủ. Chúng ta cũng không nên để quá nhiều đồ đạc ở trong phòng ngủ, các đồ đạc cần được sắp đặt ngăn nắp gọn gàng, có trật tự, phù hợp với nhu cầu về tính trật tự trong thời kỳ nhạy cảm của trẻ, từ đó khiến cho trẻ có cảm giác an toàn, thoải mái. Khi trẻ bắt đầu biết đi thì có thể chuẩn bị cho trẻ một cái giường thấp (hoặc nệm lò xo) đặt trên sàn nhà, như thế trẻ có thể tự do lên xuống giường, lại an toàn. Đèn ngủ cần đặt ở độ cao thích hợp để trẻ có thể tự mình tắt bật. Ở đầu giường của trẻ đặt một chiếc máy phát nhạc nhỏ để khi trẻ đi vào giấc ngủ cha mẹ có thể bật cho trẻ nghe những bài hát ru hoặc nhạc không lời. Ở bên cạnh giường bố trí một góc đọc sách cho trẻ. 
 
Trên tường không nên treo quá nhiều đồ vật, vì như vậy sẽ làm phân tán sự tập trung của trẻ, nên treo một số bức tranh có màu nền đẹp hoặc một số tác phẩm có giá trị nghệ thuật. Những đồ vật đó không nên treo quá cao, mà chỉ treo ở độ cao thích hợp, ngang tầm mắt của trẻ, không nên để trẻ phải ngẩng đầu lên mới có thể nhìn thấy. Một bức tranh đơn giản với màu sắc, đường nét, tỉ lệ và tạo hình đa dạng tập trung trên bề mặt thể hiện được cảm xúc bên trong của nhân vật, làm cho nhân vật sống động như thật. Trong khi các tác phẩm quảng cáo hoặc phim hoạt hình không có ý nghĩa như thế. Cha mẹ và trẻ cùng xem và cùng bàn luận về những tác phẩm nghệ thuật đó, việc này có thể bồi đắp cho trẻ khả năng quan sát, khả năng cảm thụ và thưởng thức nghệ thuật. Ví dụ: có bức tranh được tạo thành bởi nhiều màu sắc khác nhau, có thể cùng trẻ phân biệt màu sắc, phát hiện ra màu sắc nào nổi trội nhất. Có bức tranh lại được tạo thành bởi nhiều đường nét khác nhau, cha mẹ cùng trẻ tô lại các đường nét ở bên trong bức tranh, trong đó gồm có đường thẳng, đường cong, đường răng cưa ngoằn ngoèo, đường lượn sóng. Cha mẹ chú ý quan sát độ mịn của các đường nét đó đậm hay nhạt. Mỗi tác phẩm có các nhân vật không giống nhau, những hành động của họ. Căn cứ vào vẻ mặt và một số đặc điểm của các nhân vật, như: trang phục, đồ trang sức… phán đoán xem họ đang nghĩ gì, hoặc đang nói gì. Có thể tưởng tượng câu chuyện mà tác phẩm đó lột tả là vui vẻ, khủng bố, hài hước, nghiêm túc hay là một câu đố.
 
- Góc đọc sách: 
Trong góc phòng ngủ, cha mẹ nên để một tấm thảm nhỏ, đặt kèm 2-3 cái gối. Ở một phía của tấm thảm đặt một giá sách nhỏ hoặc một cái giỏ sách nhỏ. Trên giá sách để mấy quyển sách trẻ thích đọc nhất. Trước khi đi ngủ cha mẹ và trẻ cùng nằm cạnh nhau, hoặc trẻ ngồi trên đùi của cha mẹ cùng nhau đọc truyện là hoạt động thân mật nhất giữa cha mẹ với trẻ. Một bầu không khí ấm cúng, thoải mái và cảm giác được yêu thương sẽ khiến cho trẻ cảm thấy đọc sách là một việc thú vị, thậm chí sau khi trẻ khôn lớn, thì đây là quãng thời gian tươi đẹp mà trẻ sẽ nhớ mãi. 

- Tủ đựng quần áo:
Đặt tủ đựng quần áo ở vị trí thích hợp trong phòng, phân loại quần áo và tất của trẻ rồi cất vào trong ngăn kéo ở phía dưới của tủ đựng quần áo, phía ngoài ngăn kéo dán tên đồ cho dễ tìm. Mỗi lần sau khi thu quần áo khô xong thì cùng trẻ phân loại và gấp quần áo các loại, chẳng hạn như: tất thì xếp thành đôi, quần thì gấp hai ống quần chồng lên nhau, sau đó cất vào trong ngăn kéo có ghi tên đồ hoặc ký hiệu để trẻ dễ tìm. Trước khi đi ngủ cho trẻ tự chọn bộ quần áo mà trẻ thích đặt ở đầu giường để trẻ thay vào ngày sáng hôm sau khi ngủ dậy. 

d. Phòng tắm 

Phòng tắm là nơi để tắm, đi vệ sinh và rửa mặt chải đầu. Rất nhiều trẻ không thích tắm, vì cha mẹ kỳ mạnh làm đau trẻ, hơn nữa nếu không cẩn thận để nước dính vào mắt trẻ sẽ bị đau mắt. Thực ra, trẻ em đều thích chơi đùa với nước, điều chỉnh nhiệt độ trong phòng tắm ấm vừa đủ, để một số đồ chơi dưới nước (như con vịt cao su) vào trong chậu tắm cho trẻ chơi, để một, hai cái cốc nhỏ cho trẻ tự múc nước dội lên người. 
Cha mẹ hãy bố trí môi trường Montessori tại gia đình theo cuốn sách phương pháp giáo dục Montessori đã chia sẻ để trẻ phát triển toàn diện nhé!
Bài viết liên quan

Nguồn tin: Cuốn sách Phương pháp giáo dục Montessori
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 5 trong 1 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Được đánh giá 5/5

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới