Rss Feed

Sự phát triển ngôn ngữ của trẻ qua các giai đoạn ra sao?

Đăng lúc: . Đã xem 474 - Người đăng bài viết: Phạm Hồng Gấm
Chuyên mục : Montessori
Sự phát triển ngôn ngữ của trẻ qua các giai đoạn ra sao? Cùng chúng tôi tham khảo bài viết dưới đây nhé
Sự phát triển ngôn ngữ của trẻ qua các giai đoạn ra sao?

Sự phát triển ngôn ngữ của trẻ qua các giai đoạn ra sao?

Sự phát triển ngôn ngữ của trẻ được chia làm 3 giai đoạn: 

1. Giai đoạn sơ sinh

phát triển ngôn ngữ
Trẻ “ư, ư” để nói chuyện qua lại với đối phương và dùng tiếng khóc khác nhau để thể hiện nhu cầu của mình

Chúng ta đã từng nói đến việc trẻ từ một môi trường hoàn toàn khác đến thế giới hoàn toàn mới lạ này. Trẻ thông qua mắt nhìn, tai nghe, miệng nếm, mũi ngửi và tay sờ để nhận biết thế giới xung quanh. Thông qua những cảm nhận mà cơ quan cảm giác quen thuộc có thể dùng ngôn ngữ để mô tả. Sự phát triển ngôn ngữ của trẻ có quan hệ ít nhiều với những lời nói của mẹ hoặc người chăm sóc trẻ, thậm chí nó cũng có ảnh hưởng rất lớn tới sự tích cực chủ động đáp của trẻ. Tiếng khóc đầu tiên, ngôn ngữ cơ thể của trẻ được cha mẹ đáp lại kịp thời, trẻ có được sự phản ứng tích cực, khiến trẻ được động viên, từ đó phát ra càng nhiều tín hiệu cho mẹ. Trẻ em thích nghe âm thanh, nhất là giọng nói của mẹ và người chăm sóc. Những lời nói có thanh điệu cao, thay đổi ngữ điệu và ngừng ngắt của người chăm sóc trẻ khiến trẻ vui, từ đó, có động tác hoặc âm thanh đáp lại; còn giọng nói nhỏ nhẹ của người lớn làm cho trẻ bình tĩnh, đi vào giấc ngủ. Do đó, mẹ nên nói chuyện với trẻ từ khi trẻ được sinh ra, nói với trẻ về con người, sự việc và sự vật quanh trẻ. Ví dụ: “Đây là tay của con”, “Đây là bình sữa của con”, “Đây là cái giường của con, mẹ đặt con lên giường nằm ngủ nhé”. “Tiếng ‘lạch cạch’ con nghe thấy là tiếng bố con lên gác đấy”. “Ồ, thảo nào con khóc, thì ra bỉm của con ướt hết rồi, sau khi mẹ thay bỉm cho con xong, con sẽ cảm thấy dễ chịu ngay thôi”. Ban đầu, trẻ nghe người mẹ nói một cách bị động, nhưng rất nhanh sau đó, trẻ sẽ tham gia cuộc trò chuyện. Khi người chăm sóc trẻ nói chuyện với trẻ, trẻ sẽ đối thoại lại “ư, ư”, và có thể “nói chuyện” qua lại với đối phương, trẻ dùng tiếng khóc khác nhau để thể hiện nhu cầu của mình. Trẻ em thích bắt chước âm điệu, tiết tấu trong giọng nói của người lớn nhất là người chăm sóc trẻ, từ đó phát ra những tiếng “a…a”. Trước khi trẻ nói được thành lời, trẻ sẽ ra hiệu để nói chuyện, như quay đầu, nhìn chăm chú, sau đó đưa tay ra để cho đồ vật hoặc cầm đồ vật của người khác, khi muốn đồ vật nào đó trẻ dùng tay chỉ đồ vật; gật đầu biểu thị khẳng định, lắc đầu là phủ định; vẫy tay biểu thị tạm biệt; giơ hai tay lên biểu thị muốn được bế… 
 
Trẻ được khoảng 1 tuổi sẽ nói được từ đầu tiên, cùng với sự tăng thêm về lượng từ vựng thì trẻ hơn 1 tuổi sẽ dùng từ đơn để biểu thị con người, sự việc và sự vật ở xung quanh; từ đơn cũng đại diện cho ý nghĩa phức tạp như: khi nghe tiếng gõ cửa, trẻ liền gọi “bố, bố”, ý của trẻ là “Bố về rồi”. Khi cha mẹ nghe trẻ nói thì cần chú ý ngữ điệu, động tác ra hiệu và bối cảnh giao tiếp để hiểu chính xác ý nghĩa biểu đạt của chữ hoặc từ trẻ nói, để từ đó có câu trả lời hoặc hành động cho phù hợp. 

2. Giai đoạn từ 1 tuổi rưỡi đến 3 tuổi

Trẻ em được khoảng 1 tuổi rưỡi sẽ ghép các chữ lại với nhau để biểu đạt rõ hơn ý kiến của chúng như: “Chi Chi giày giày”, biểu thị bé Chi muốn người mẹ đi giày cho mình, mà trước đây chỉ nói “giày giày”. Khi được 2 tuổi, trẻ có thể nói, trẻ bắt đầu ý thức được rằng ngôn ngữ có sức mạnh, lúc này trẻ thường nói “không”. Cha mẹ cần giúp trẻ dùng ngôn ngữ để diễn tả tâm trạng của bản thân. Trẻ khoảng 1 tuổi rưỡi đến 2 tuổi rất dễ “động chân động tay”, việc này cũng có liên quan đến sự phát triển ngôn ngữ của trẻ; những đứa trẻ nào biểu đạt rõ ràng, lưu loát thông thường không dễ “động chân động tay”. Trẻ khoảng 3 tuổi thích nói nhiều, hơn nữa trẻ có thể thích kể sơ qua quá trình xảy ra của một sự việc và trẻ diễn đạt bằng ngôn ngữ khó hiểu. Cha mẹ không nên sửa lỗi ngữ pháp, lỗi dùng từ của trẻ, chẳng hạn như trẻ nói “Con hôm qua muốn đến nhà bà nội chơi”. Người mẹ biết rằng, điều mà trẻ muốn nói là ngày mai chứ không phải hôm qua. Người mẹ nên trả lời: “Đúng rồi, ngày mai con muốn đến nhà bà nội chơi”. Kết quả nghiên cứu cho thấy, người mẹ cần lưu ý đến những thứ trẻ hay chú ý hoặc những thứ trẻ có hứng thú, trên cơ sở đó, cần nói chuyện với trẻ về những con người, sự việc và sự vật trẻ nhìn hoặc chú ý đến thì hiệu quả sẽ càng tốt hơn, điều này có lợi cho việc tăng thêm vốn từ vựng cho trẻ.
trẻ chơi ú òa
Hãy chơi trốn tìm với bé để kích thích sự phát triển ngôn ngữ của trẻ
Ngoài việc nói chuyện tự nhiên với trẻ cha mẹ cần cho trẻ ngồi lên chân mình và cùng trẻ đọc sách báo, kể chuyện cho trẻ nghe hoặc mặt đối mặt chơi trò chơi với trẻ, điều này không những giúp trẻ tập trung tinh lực, mà còn góp phần nâng cao khả năng chú ý cho trẻ. Như chúng ta thường thấy, trò chơi trẻ em dường như thông dụng nhất trên thế giới này là cha mẹ và trẻ mặt đối mặt, cha mẹ dùng tay che kín mắt của mình lại rồi nói “Mẹ (bố) đâu rồi?”, sau đó bỏ tay ra, mở to mắt, nhìn trẻ đầy ngạc nhiên nói: “Mẹ (bố) đây rồi”. Dùng khăn trùm đầu trùm lên đầu trẻ (hoặc lên đầu cha mẹ) rồi nói: “Bống đâu rồi?”. Sau đó bỏ khăn ra và nói: “Bống đây rồi”. 
dạy trẻ hát
Dạy trẻ hát đồng dao rất có lợi cho sự phát triển ngôn ngữ của trẻ
Những cuốn sách tranh ảnh có hình vẽ lớn và ít câu từ là phù hợp nhất đối với trẻ từ 0 - 3 tuổi. Các bức tranh ảnh trở thành điểm cuốn hút để trẻ và cha mẹ tạo dựng thị giác chung. Cha mẹ và trẻ cùng xem một bức tranh ảnh, và dùng ngón tay chỉ vào bức tranh thì có thể khiến trẻ có sự tập trung trong thời gian dài, lúc đó cha mẹ nói sơ qua cho trẻ nghe nội dung bức tranh ảnh đó. Trẻ em ở độ tuổi này cũng rất thích những bài hát nhi đồng và đồng dao, những bài hát này rất có lợi cho sự phát triển ngôn ngữ của trẻ. Ngoài ra, trẻ em ở độ tuổi này còn rất thích những câu từ lặp lại, gieo vần, âm luật và âm điệu so sánh. 

3. Giai đoạn từ 3 - 6 tuổi

trẻ biết gọi bố mẹ
Trẻ em từ 3 - 6 tuổi có thể sử dụng chính xác các từ “mẹ (bố)”, “con (cháu)”, “bạn ấy (bác ấy)”, trong khi nói chuyện trẻ sử dụng chính xác một số khái niệm không gian và trạng thái thời gian về “hiện tại”, “quá khứ” và “tương lai” hay “khoảng”, “ở dưới”, “bên cạnh”, “phía trước”, “phía sau”… và thích nói chuyện với mọi người, có thể tham gia thảo luận tổ hoặc nhóm nhỏ, kể lại những việc mà mình đã trải qua. Chẳng hạn như: kể với bạn bè về những gì trẻ đã trải qua khi đi tham quan vườn bách thú; có thể nói về nội dung của các bức tranh ảnh; dùng ngôn ngữ để giải quyết mâu thuẫn với bạn bè, diễn tả cảm nhận của bản thân, tự mình thêu dệt câu chuyện; thích hát, học thuộc ca dao; thích nghe kể chuyện, đọc sách, vẽ tranh, viết chữ; nhận ra những chữ thường gặp; thích đọc và viết những chữ và câu đơn giản.   

Chứng kiến quá trình phát triển của trẻ, chúng ta có thể thấy được những điều kỳ diệu mà cuộc sống mang lại. Hãy là những bậc cha mẹ thông thái để hiểu và chăm sóc con một cách tốt nhất nhé. Đừng quên theo dõi trang web của chúng tôi để có nhiều kiến thức bổ ích về vấn đề chăm sóc con trẻ nhé!
Bài viết liên quan: 

Nguồn tin: Cuốn sách Phương pháp giáo dục Montessori
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 5 trong 1 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Được đánh giá 5/5

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới