Rss Feed

Trẻ phát triển giác quan như thế nào?

Đăng lúc: . Đã xem 667 - Người đăng bài viết: Phạm Hồng Gấm
Chuyên mục : Montessori
Trẻ phát triển giác quan như thế nào và cách trẻ nhận biết thế giới xung quanh ra sao? Cùng tìm hiểu ở bài viết dưới đây nhé
Trẻ phát triển giác quan như thế nào?

Trẻ phát triển giác quan như thế nào?

Chúng ta nhận biết về thế giới đều bắt đầu từ các giác quan của mình. Thông qua các cơ quan cảm giác, trẻ có thể nhận biết hình dáng của người mẹ, thưởng thức mùi vị của sữa mẹ… những thông tin giác quan này được tích lũy trong bộ não của trẻ sau này trở thành ký ức và hệ thống tri thức, từ đó giúp trẻ nhận biết thế giới này. Sự phát triển giác quan của trẻ thông qua sự phát triển về thị giác, thính giác, vị giác và xúc giác.

1. Thị giác 

Trẻ vừa sinh ra đã có thể nhìn, nhưng thị lực có hạn, khi ánh sáng thay đổi mạnh yếu, phản ứng của trẻ chậm hơn của người lớn. Do đó, khi ánh sáng đột nhiên sáng lên, trẻ sẽ nhắm mắt lại. Khi trẻ còn nằm trong bụng mẹ xung quanh khá tối, cho nên ánh sáng trong phòng trẻ ban đầu cần hơi tối, từ đó, để trẻ thích ứng dần dần. Trẻ khi mới chào đời nhìn đồ vật hoặc mặt mẹ vẫn còn chưa rõ, trẻ nhìn rõ nhất những thứ cách mặt trẻ 2cm, đến khi được 2 - 3 tháng tuổi thì trẻ có thể nhìn bình thường gần bằng người lớn. Trẻ dưới 1 tháng tuổi khi nhìn mặt người và các đồ vật khác chỉ là nhìn đường viền vòng ngoài; khi trẻ được 2 tháng tuổi thì có thể nhìn thấy phần ở giữa, trẻ được 4 tháng tuổi thì sẽ nhìn thấy toàn bộ. Giống như khi trẻ nhìn khuôn mặt của mẹ, trẻ sẽ nhìn những sợi tóc ở trên đầu hoặc phần dưới của cằm của người mẹ, phải đến khi được 3 - 4 tháng tuổi thì trẻ mới có thể nhận rõ ngũ quan của người khác. Trẻ em mới sinh có thể dõi theo các đồ vật di chuyển, khi các đồ vật dừng lại một lúc trước mắt trẻ để trẻ nhìn chăm chú, sau đó từ từ di chuyển ánh mắt của trẻ sẽ di chuyển theo sự di chuyển của đồ vật.
Sự phát triển giác quan của trẻ;
Hãy phát triển giác quan cho trẻ bằng việc tìm hiểu thế giới xung quanh thay vì xem tivi
R.L.Fancy là người đầu tiên phát hiện ra trẻ em nhìn thấy sự khác biệt giữa các đồ vật có hình vẽ có quy luật biến hóa với các đồ vật không có hình vẽ như thế. Ông phát hiện ra rằng, trẻ em nhìn các đồ vật có hình vẽ có quy luật lâu hơn các đồ vật có hình vẽ không có quy luật, đồng thời cái mà trẻ thích nhìn nhất là mặt người. Nghiên cứu khác cho thấy, trẻ em thích nhìn các màu sắc tương phản, đặc biệt là sự tương phản giữa màu đen và màu trắng. Trẻ nhìn điểm giáp giới đen trắng khá lâu. Ông Fancy phát hiện thấy trẻ em thích màu đỏ hơn màu trắng. Nghiên cứu khác cho rằng, trẻ em thích màu xanh lam và màu xanh lá cây hơn màu đỏ. Cùng với sự phát triển của cơ thể, tầm nhìn của trẻ không ngừng được mở rộng. Ban đầu trẻ chỉ có thể nằm trong tư thế mẹ đặt, khi đặt trẻ nằm ở trên giường, tầm mắt của trẻ hướng tới các đồ vật trong thành giường và trên trần nhà. Sau khi trẻ biết lẫy, trẻ sẽ nhìn thấy được nhiều đồ vật hơn. Khi trẻ được 6 tháng tuổi sẽ biết ngồi, không gian của trẻ chuyển từ mặt phẳng sang lập thể. Đến khi biết bò thì trẻ không chỉ bị động nhìn, mà còn chủ động tiến đến các mục tiêu mà trẻ đã hướng tới. Khi biết đi, không gian của trẻ càng rộng hơn, trẻ có thể nhìn từ các góc độ khác nhau, thậm chí là các đồ vật ở sau cửa hoặc sau cái hộp, trẻ có thể đi tới để nhìn. Điều này không có nghĩa là trẻ dưới 2 tuổi càng nhìn nhiều đồ vật thì càng tốt, cần liên tục thay đổi đồ chơi cho trẻ. Đôi khi, lại không nên để trên giường quá nhiều đồ chơi, ở dưới sàn nhà cũng không nên xếp quá nhiều đồ chơi, như vậy trẻ sẽ không có không gian thoải mái để chơi. Việc phát minh ra tivi và máy tính đã làm phong phú cuộc sống của con người, tuy nhiên, nó cũng mang lại không ít những hạn chế cho trẻ. Rất nhiều cha mẹ nghĩ rằng máy tính là khoa học công nghệ nên cho trẻ chơi máy tính từ rất sớm. Một số cha mẹ dùng tivi để thu hút sự chú ý của trẻ. Các bậc cha mẹ cho rằng, xem tivi có lợi cho trẻ, cho rằng con của mình rất tập trung mới có thể ngồi trước màn hình tivi hàng nửa tiếng đồng hồ. Thực ra, các hình ảnh trong tivi luôn thay đổi, cho nên có hại cho việc bồi dưỡng khả năng tập trung của trẻ. Do đó, hàng ngày trẻ không nên xem tivi quá nhiều. Rất nhiều bậc phụ huynh hoặc giáo viên tranh luận rằng, xem tivi có thể tăng thêm tri thức cho trẻ, chơi trò chơi trong máy tính có thể bồi dưỡng khả năng phối hợp tay mắt nhịp nhàng, điều này tôi không phủ nhận, nhưng xin hãy nhớ là trong thế giới phức tạp và phong phú này có rất nhiều thứ mà trẻ cần nhìn, cần khám phá, cần hiểu; hơn nữa, trẻ em ở độ tuổi này nên dùng các giác quan để nhận biết các đồ thật, người thật, việc thật, vật thật như: thiên nhiên tươi đẹp lại tràn đầy sức sống với những sự vật như bầu trời, mặt đất, hoa cỏ, cây cối, bò sát, chim muông…, ngoài ra, còn có con người, sự việc, sự vật có quan hệ mật thiết với cuộc sống của trẻ.
Sự phát triển giác quan của trẻ như thế nào;
Cha mẹ nên đọc sách cho trẻ nghe thay vì cho trẻ xem ti vi
Cha mẹ và thầy cô giáo kể chuyện và đọc sách cho trẻ nghe, việc này không thể dùng tivi để thay thế; dùng tay để học các kỹ năng cơ bản trong cuộc sống, các hoạt động phối hợp tay mắt tốt nhất như: dùng thìa để ăn cơm, dùng bàn chải để đánh răng, tự mình học cách cài khuy áo… không thể dùng trò chơi máy tính để thay thế. Trẻ cần chủ động tham gia các hoạt động trong cuộc sống hiện thực, chứ không nên bị động say sưa trong những hình tượng hư cấu trong các trò chơi. Trẻ em dưới 2 tuổi không cần máy tính, cũng không nên xem tivi nhiều. Các trường mầm non có chất lượng cao rất ít dùng tivi, máy tính, có dùng chỉ cho các hoạt động đặc biệt mà thôi. 

2. Thính giác

Sự phát triển giác quan của trẻ như thế nào;
 Khi nghe thấy một loại âm thanh, trẻ sẽ quay về hướng phát ra âm thanh đó
 
Trẻ em mới sinh ra đã có thể nghe thấy âm thanh, chúng sẽ phản ứng khi nghe thấy âm thanh mới. Khi nghe thấy một loại âm thanh, trẻ sẽ quay về hướng phát ra âm thanh đó, rất cảnh giác tìm kiếm nguồn phát ra âm thanh. Các nhà nghiên cứu cho rằng, những âm thanh dài từ 5 - 10 giây là thứ có thể tạo hứng thú cho trẻ nhất, còn những âm thanh kéo dài mấy phút làm cho trẻ mất cảm hứng. Do đó người lớn nói mấy câu sau đó im lặng còn gây chú ý đối với trẻ hơn là nói thao thao bất tuyệt. Trẻ sơ sinh còn có thể phân biệt được âm cao âm thấp, âm nhẹ âm nặng, những âm thanh chói tai hoặc khác lạ sẽ làm cho trẻ sợ. Sau khi trẻ đã quen với một loại âm thanh nào đó, trẻ sẽ không còn nhiều hứng thú nữa, dần dần trở thành một loại âm thanh trong vô vàn âm thanh trong cuộc sống. Khi có âm thanh mới xuất hiện, trẻ lại sẽ có phản ứng. Mặc dù, trẻ cần nghe các âm thanh khác nhau, nhưng cần có thời gian yên tĩnh thì trẻ mới có thể thưởng thức các âm thanh khác nhau. Rất nhiều cha mẹ mua đĩa ca nhạc cho trẻ nghe, làm phông cảnh âm nhạc, điểm xuất phát là tốt, nhưng nếu cứ mở nhạc liên tục thì trẻ sẽ chán không muốn nghe, thậm chí nhạc trở thành tiếng ồn. Cha mẹ nếu muốn cho trẻ nghe một loại âm nhạc thì cần có đầu có cuối, đồng thời không nên cho trẻ nghe trong thời gian quá dài. Dù là loại âm thanh nào đều không thể thay thế bằng giọng nói của con người. Trẻ em có thể phân biệt được giọng nói của mẹ; giọng nói quen thuộc và dịu dàng không những tạo cho trẻ cảm giác an toàn, mà còn làm cho trẻ thấy yên bình. 

3. Vị giác

Trẻ em mới sinh thích vị ngọt hơn vị chua, vị đắng và vị mặn. Khi trẻ sơ sinh khóc, cho trẻ uống một chút nước đường thì trẻ sẽ lập tức ngừng khóc. Do đó, khi con của bạn khóc đến nỗi bạn chịu bó tay thì hãy thử cho trẻ uống một chút nước đường. 

4. Xúc giác 

 Khi nghe thấy một loại âm thanh, trẻ sẽ quay về hướng phát ra âm thanh đó
Bế dựng trẻ lên cho dựa vào ngực và vai của người lớn để xoa bóp sẽ khiến trẻ bình tĩnh
 
Trẻ em vừa sinh ra đã có cảm giác đau nhức và đụng chạm đối với cơ thể. Nghiên cứu cho thấy, trẻ được vuốt ve và xoa bóp sẽ tăng cân nhanh hơn trẻ không nhận được sự vuốt ve nào cả. Chúng ta thường nhìn thấy các bậc cha mẹ dùng tay xoa sau lưng của trẻ, nhất là bế dựng trẻ lên cho dựa vào ngực và vai của người lớn để xoa bóp sẽ khiến trẻ bình tĩnh. Chuẩn bị cho trẻ các đồ chơi có chất liệu khác nhau như: bóng da, bóng len sợi, bóng bằng vải… Ngoài ra, còn có một hoạt động mà trẻ từ 1 tuổi rưỡi đến 2 tuổi rưỡi chơi không biết chán, đó là dùng một cái chậu to bên trọng đựng bột ngô, đặt một cái cốc nhỏ, một cái thìa nhỏ và một cái muôi nhỏ để trẻ múc bột ngô đổ đi đổ lại. Một thời gian sau thì dùng gạo, hạt ngô… thay cho bột ngô.

Sự phát triển giác quan của trẻ diễn ra dưới ảnh hưởng của những ấn tượng bên ngoài mà trẻ tiếp nhận được. Vì vậy, cha mẹ cần tạo ra môi trường thích hợp với từng loại giác quan để tạo ra những ấn tượng tương ứng.
Bài viết liên quan: 

Nguồn tin: Cuốn sách Phương pháp giáo dục Montessori
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 5 trong 1 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Được đánh giá 5/5

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới